Dự án thuỷ điện Xekaman 3

Khởi đầu cho chương trình hợp tác năng lượng điện giữa Chính phủ hai nước Việt Nam - Lào là dự án thủy điện Xekaman 3. Dự án được khởi công xây dựng vào ngày 05/4/2006, theo hình thức B.O.T (Xây dựng - Vận hành - Chuyển giao) với thời hạn 30 năm.

Nằm cách biên giới Việt Nam-Lào khoảng 20km, công trình thủy điện Xekaman 3 được xây dựng trên sông Nậm Pa-nu là nhánh chính của sông Xekaman, nằm trên địa phận huyện Đăc Chưng, tỉnh Sekong, nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào.
 

Dự án thủy điện Xekaman 3 có tổng mức đầu tư 311.737.545 USD, với công suất lắp máy 250 MW, bao gồm 02 tổ máy, được đầu tư xây dựng theo hình thức B.O.T (Xây dựng - Vận hành - Chuyển giao) với thời hạn 25 năm. Công ty CP điện Việt Lào góp 100% vốn trong giai đoạn XD, Chính phủ Lào sẽ tham gia góp 15% vốn bắt đầu từ khi dự án đi vào vận hành thương mại.

Công trình chính thức khởi công ngày 05 tháng 4 năm 2006, đánh dấu mốc khởi đầu cho một chương mới trong hợp tác Việt Nam - Lào.

Để hoàn thành công trình này, các đơn vị thi công đã hoàn thành việc đào đắp hàng triệu m3 đất đá, đổ hàng trăm ngàn m3 bê tông các loại, lắp đặt hàng ngàn tấn máy móc, thiết bị từ đơn giản đến phức tạp, siêu trường, siêu trọng.

Sau 7 năm thi công, Thủy điện Xekaman 3 đã chính thức đưa 2 tổ máy vào vận hành phát điện. Sản lượng điện bình quân hàng năm của nhà máy đạt khoảng1 tỉ kWh. Trong đó, 90% sản lượng điện được xuất khẩu về Việt Nam và 10% sản lượng phục vụ nhu cầu tiêu thụ nội địa của Lào.

Hệ thống đập dâng của thủy điện Xekaman 3 có cao trình đỉnh đập là 964,5m. Đập có chiều cao lớn nhất tính từ đáy đập là hơn 100m, chiều dài đỉnh đập 540m chiều rộng 10m. Hồ chứa có dung tích hơn 141 triệu m3 nước, dung tích hữu ích là 108,54 triệu m3. Đây là đập được được thi công theo công nghệ hiện đại, công nghệ đá đổ đầm nén bê tông bản mặt.

Thủy điện Xekaman 3 có tuyến năng lượng chiều dài hơn 7km. Cột nước hiệu dụng được tạo ra bằng cách sử dụng độ dốc lớn tự nhiên của sông Xekaman. Hầm dẫn nước có độ nghiêng lớn với lưu lượng tối đa 62m3/s. 

Xekaman 3 thuộc loại nhà máy thủy điện kiểu hở có 2 tổ máy công suất lắp máy 250MW. Đây là thiết bị turbin Francis trục đứng hiện đại nhất thế giới. Hệ thống roto nặng hơn 400 tấn được lắp đặt với độ chính xác từng mm. Nước từ buồng xoắn tác động vào turbin được điều khiển bằng 2 piston thủy lực công suất lớn.

Trạm biến áp phân phối của Nhà máy thủy điện Xekaman 3 được thiết kế để nhận và truyền tải điện năng của 2 tổ máy cho lưới điện Việt Nam, và một phần cho lưới điện Lào. Trạm phân phối gồm 2 xuất tuyến 220kV mạch kép cung cấp điện cho lưới điện Việt Nam. Đồng thời, trạm có 1 xuất tuyến 115kV và 1 xuất tuyến 22kV cung cấp cho lưới điện của Lào. Đây là trạm biến áp phân phối thiết kế hiện đại đảm bảo cung cấp điện an toàn, sơ đồ vận hành linh hoạt, đảm bảo thao tác, xử lý nhanh khi có sự cố. Thiết kế của trạm biến áp cho phép sửa chữa bất kỳ một máy cắt nào thì phụ tải cũng không bị mất điện. Khi có sự cố, hoặc phải sửa chữa trên một phần tử thì các phần tử còn lại vẫn làm việc bình thường.

Đường dây 220 kV mạch kép từ Nhà máy thủy điện Xekaman 3 tới trạm 500kV Thạch Mỹ-Việt Nam có tổng chiều dài 80km, trong đó 21km trên đất bạn Lào do Công ty Cổ phần Điện Việt Lào là chủ đầu tư. Đường dây này có công suất truyền tải đảm bảo là 300MW, công suất truyền tải tối đa 550MW.

Tính đến hết năm 2016, tổng sản lượng điện của nhà máy Xekaman 3 đạt 2,162 tỉ kWh tương đương với doanh thu khoảng 101,497 triệu đô la Mỹ.

Hiện tại, VIETLAO POWER đang thực hiện thi công xây lắp đoạn đường ống áp lực mới và xử lý mái đào thượng lưu Nhà máy theo tiêu chuẩn và giải pháp quốc tế đảm bảo vận hành an toàn vĩnh viễn và phát điện trở lại từ tháng 6/2020.